Payoff chart ของ Futures และ Options มีรูปร่างอยู่ไม่กี่แบบ แต่ถ้าพยายามจำทีละกราฟ เราอาจสลับว่าเส้นไหนต้องชี้ขึ้น เส้นไหนต้องชี้ลง หรือ Call กับ Put ต้องดูด้านใด

วิธีหนึ่งที่ง่ายกว่าคือ ไม่จำกราฟทั้งหกภาพ แต่เริ่มจากเส้นเดียวกัน แล้วค่อยเปลี่ยนรูปด้วยสามคำ

หมุน — ยก — ยุบ

ตอนนี้เราจะเริ่มจากพอร์ตว่าง แกน x คือฟิว แกน y คือ P/L (กำไร/ขาดทุน) และเส้น P/L = 0 ก่อนเสมอ เพื่อให้เห็นที่มาของออร์เดอร์หลักทั้ง 6 แบบ ได้แก่ LF, SF, LC, SC, LP และ SP

จากภาพพอร์ตเปล่า

ให้คิดว่ามีเส้นนอนอยู่ที่ y (P/L) = 0 และสังเกตว่าฟิวอยู่ที่ไหน ตอนนี้เราจะสมมติว่าฟิวอยู่ที่ 1000.0

อ่านทิศของกราฟก่อน

แกนนอนคือราคา Futures ณ วันหมดอายุ ราคาต่ำอยู่ทางซ้าย ราคาสูงอยู่ทางขวา ส่วนแกนตั้งคือกำไรและขาดทุน

• เหนือเส้นศูนย์คือกำไร
• ใต้เส้นศูนย์คือขาดทุน
• เส้นชี้ขึ้นหมายถึง เมื่อราคาเดินไปทางนั้น P/L ดีขึ้น
• เส้นชี้ลงหมายถึง เมื่อราคาเดินไปทางนั้น P/L แย่ลง

หัวใจของภาพทุกแบบคือ ได้อย่างก็เสียอย่าง ถ้าเราทำให้ด้านหนึ่งดีขึ้น จะต้องมีต้นทุนหรือความเสี่ยงอีกด้านหนึ่งตามมา

Futures: หมุนทั้งเส้น

สมมติราคาเปิด Futures อยู่ที่ 1,000 จุด ให้ตำแหน่ง 1,000 บนเส้นศูนย์เป็นจุดหมุน

LF — เล่นทางขึ้น ขวาชี้ขึ้น

LF @1000.0 x 1 -- ลองฟิว ที่ราคา 1000 หนึ่งคอน

Long Futures ได้ประโยชน์เมื่อราคาขึ้น จึงหมุนเส้นทวนเข็มนาฬิกา ให้ด้านขวาชี้ขึ้นและด้านซ้ายชี้ลงพร้อมกัน

• ราคาสูงกว่า 1,000 → กำไร
• ราคาต่ำกว่า 1,000 → ขาดทุน
• ได้ด้านขาขึ้น แลกกับการรับความเสียหายด้านขาลง

ภาพจำคือ

LF: เส้นตรง ขวาชี้ขึ้น ↗

SF — เล่นทางลง ซ้ายชี้ขึ้น

SF @1000.0 x 1 -- ชอร์ตฟิว ที่ราคา 1000 หนึ่งคอน

ทำนองเดียวกัน Short Futures ได้ประโยชน์เมื่อราคาลง จึงหมุนเส้นตามเข็มนาฬิกา ให้ด้านซ้ายชี้ขึ้นและด้านขวาชี้ลงพร้อมกัน

• ราคาต่ำกว่า 1,000 → กำไร
• ราคาสูงกว่า 1,000 → ขาดทุน
• ได้ด้านขาลง แลกกับการรับความเสียหายด้านขาขึ้น

ภาพจำคือ

SF: เส้นตรง ซ้ายชี้ขึ้น ↖

Options: ยกหรือยุบไปพร้อมกับการหมุน

Options มี Premium เข้ามาเกี่ยวข้อง จึงไม่ได้หมุนจากเส้นศูนย์ทันทีเหมือน Futures

เราตอบเพียงสองคำถามเพื่อสร้างรูปร่างขึ้นมาในครั้งเดียว

1. เป็น Long หรือ Short — เพื่อเลือก ยุบพร้อมหมุนขึ้น หรือ ยกพร้อมหมุนลง
2. เป็น Call หรือ Put — เพื่อเลือกปีกขวาหรือปีกซ้าย

คำว่า “ยุบพร้อมหมุนขึ้น” และ “ยกพร้อมหมุนลง” ไม่ใช่ขั้นตอนสองช่วง การเปลี่ยนระดับจาก Premium และการเปลี่ยนทิศของปีกเกิดเป็นรูปร่างเดียวกัน เหมือนการหมุน Futures ที่ทำให้ปลายด้านหนึ่งขึ้นและอีกด้านหนึ่งลงพร้อมกัน

Long Options: ยุบพร้อมหมุนขึ้น

เมื่อซื้อ Options เราจ่าย Premium ออกไปก่อน กราฟทั้งเส้นจึงถูกยุบลงตาม Premium

สมมติจ่าย Premium 20 จุด ปีกที่ Options ไม่ทำงานจะอยู่ที่ P/L = -20 ขณะเดียวกันปีกที่ Options ทำงานจะหมุนขึ้นจากระดับเดียวกัน

นี่เป็นการเปลี่ยนรูปครั้งเดียว สิ่งที่ได้คือโอกาสทำกำไรด้านหนึ่งโดยไม่ปล่อยให้อีกด้านขาดทุนต่อไปเรื่อย ๆ สิ่งที่เสียคือ Premium ที่จ่ายไป

ซื้อ Options: ยุบพร้อมหมุนปีกที่ต้องการขึ้น

Short Options: ยกพร้อมหมุนลง

เมื่อขาย Options เราได้รับ Premium เข้ามาก่อน กราฟทั้งเส้นจึงถูกยกขึ้นตาม Premium

สมมติได้รับ Premium 20 จุด ปีกที่ Options ไม่ทำงานจะอยู่ที่ P/L = +20 ขณะเดียวกันปีกที่ Options ทำงานจะหมุนลงจากระดับเดียวกัน

นี่ก็เป็นการเปลี่ยนรูปครั้งเดียว สิ่งที่ได้คือ Premium ซึ่งช่วยยก P/L ขึ้น สิ่งที่เสียคือการรับความเสี่ยงเมื่อราคาเดินเข้าไปในปีกนั้น

ขาย Options: ยกพร้อมหมุนปีกที่รับความเสี่ยงลง

Call มองขวา Put มองซ้าย

Long หรือ Short บอกว่าเราจะยุบหรือยก ส่วน Call หรือ Put บอกว่าเราจะทำกับปีกด้านใดของ Strike

• Call ทำงานด้านขวาของ Strike
• Put ทำงานด้านซ้ายของ Strike

จำสั้น ๆ ว่า

Put มองซ้าย (ทางลง) — Call มองขวา (ทางขึ้น)

เมื่อรวมสองคำถามเข้าด้วยกัน เราจะได้ Options ครบสี่แบบ

LC — ยุบลงพร้อมหมุนขวาขึ้น

LC 1000 @40.0 x 1 -- ลองคอล 1000 ราคา 40 หนึ่งคอน

Long Call จ่าย Premium พร้อมกับเปลี่ยนรูปเส้นให้ปีกขวาหมุนขึ้น โดยใช้ Strike เป็นตำแหน่งหักมุม

• ได้โอกาสจากราคาขึ้น
• ขาดทุนสูงสุดจำกัดที่ Premium
• ด้านซ้ายเป็นเส้นราบที่ -Premium
• ด้านขวาชี้ขึ้น

LC: ยุบลงพร้อมขวาขึ้น ↗

SC — ยกขึ้นพร้อมหมุนขวาลง

SC 1000 @40.0 x 1 -- ชอร์ตคอล 1000 ราคา 40 หนึ่งคอน

Short Call รับ Premium พร้อมกับเปลี่ยนรูปเส้นให้ปีกขวาหมุนลง โดยใช้ Strike เป็นตำแหน่งหักมุม

• ได้ Premium หากราคาไม่ขึ้นมากเกินไป
• กำไรสูงสุดจำกัดที่ Premium
• ด้านซ้ายเป็นเส้นราบที่ +Premium
• ด้านขวาชี้ลง

SC: ยกขึ้นพร้อมขวาลง ↘

LP — ยุบลงพร้อมหมุนซ้ายขึ้น

LP 1000 @40.0 x 1 -- ลองพุท 1000 ราคา 40 หนึ่งคอน

Long Put จ่าย Premium พร้อมกับเปลี่ยนรูปเส้นให้ปีกซ้ายหมุนขึ้น โดยใช้ Strike เป็นตำแหน่งหักมุม

• ได้โอกาสหรือการป้องกันเมื่อราคาลง
• ขาดทุนสูงสุดจำกัดที่ Premium
• ด้านขวาเป็นเส้นราบที่ -Premium
• เมื่อราคาเดินจาก Strike ไปทางซ้าย เส้นจะชี้ขึ้น

LP: ยุบลงพร้อมซ้ายขึ้น ↖

SP — ยกขึ้นพร้อมหมุนซ้ายลง

SP 1000 @40.0 x 1 -- ชอร์ตพุท 1000 ราคา 40 หนึ่งคอน

Short Put รับ Premium พร้อมกับเปลี่ยนรูปเส้นให้ปีกซ้ายหมุนลง โดยใช้ Strike เป็นตำแหน่งหักมุม

• ได้ Premium หากราคาไม่ลงมากเกินไป
• กำไรสูงสุดจำกัดที่ Premium
• ด้านขวาเป็นเส้นราบที่ +Premium
• เมื่อราคาเดินจาก Strike ไปทางซ้าย เส้นจะชี้ลง

SP: ยกขึ้นพร้อมซ้ายลง ↙

Strike เป็นตำแหน่งหักมุม ไม่ใช่จุดคุ้มทุน

Strike บอกตำแหน่งบนแกนราคาที่ปีกของ Options เริ่มทำงาน แต่จุดนั้นไม่จำเป็นต้องอยู่ที่ P/L = 0

ถ้าซื้อ Options ที่ Premium 40 จุด จุดหักมุมจะอยู่บนเส้น P/L = -40 หากขาย Options จุดหักมุมจะอยู่บนเส้น P/L = +40

ตัวอย่าง Strike 1,000 และ Premium 40 จุด

• LC และ SC มีจุดคุ้มทุน ณ วันหมดอายุที่ประมาณ 1,040
• LP และ SP มีจุดคุ้มทุน ณ วันหมดอายุที่ประมาณ 960

ดังนั้น Strike คือ ตำแหน่งที่กราฟเริ่มหัก ส่วน Break-even คือ ตำแหน่งที่กราฟตัดเส้นศูนย์

ตารางสรุปในหน้าเดียว

ออร์เดอร์	มุมมองจำง่าย	เปลี่ยนจากเส้นศูนย์	ปีกที่เคลื่อนไหว	ภาพจำ
LF	เล่นทางขึ้น	หมุนทวนเข็มนาฬิกาทั้งเส้น	ขวาขึ้น–ซ้ายลง	เส้นตรง ขวาชี้ขึ้น ↗
SF	เล่นทางลง	หมุนตามเข็มนาฬิกาทั้งเส้น	ซ้ายขึ้น–ขวาลง	เส้นตรง ซ้ายชี้ขึ้น ↖
LC	เล่นทางขึ้นแบบ “จ่ายก่อน”	ยุบพร้อมหมุนขึ้น	ปีกขวาขึ้น	จ่ายก่อน–ขวาขึ้น ↗
SC	เล่นทางลงหรือไม่ขึ้นแบบ “ได้ก่อน”	ยกพร้อมหมุนลง	ปีกขวาลง	ได้ก่อน–ขวาลง ↘
LP	เล่นทางลงแบบ “จ่ายก่อน”	ยุบพร้อมหมุนขึ้น	ปีกซ้ายขึ้น	จ่ายก่อน–ซ้ายขึ้น ↖
SP	เล่นทางขึ้นหรือไม่ลงแบบ “ได้ก่อน”	ยกพร้อมหมุนลง	ปีกซ้ายลง	ได้ก่อน–ซ้ายลง ↙

คำว่า จ่ายก่อน หมายถึงจ่าย Premium ตอนเปิดสถานะ ส่วน ได้ก่อน หมายถึงรับ Premium ตอนเปิดสถานะ ตารางนี้นำ Premium นั้นมารวมใน Payoff ณ วันหมดอายุแล้ว

จำให้เหลือสี่บรรทัดได้ว่า

Futures หมุนทั้งเส้น
ซื้อ Options ยุบพร้อมหมุนขึ้น
ขาย Options ยกพร้อมหมุนลง
Put ใช้ปีกซ้าย (ทางลง) — Call ใช้ปีกขวา (ทางขึ้น)

ทั้งหมดนี้เริ่มจากเส้น P/L = 0 เพราะเราสมมติว่ายังไม่มีออร์เดอร์อื่นอยู่ในพอร์ต แต่ในการใช้งานจริง เรามักเพิ่มออร์เดอร์ใหม่บนสถานะเดิม ตอนต่อไปจึงจะเปลี่ยนจากการหมุนเส้นศูนย์ มาเป็นการหมุนบนเส้น P/L ปัจจุบันของเรา

บทความนี้อธิบาย Payoff ณ วันหมดอายุ โดยไม่รวมค่าคอมมิชชัน สลิปเพจ Margin และการเปลี่ยนแปลงของมูลค่า Options ก่อนหมดอายุ